Ptasie atrybuty
Ptasie pióra to wytwory naskórka, które urzekają wielu swą barwą i fakturą. Pełnią kilka funkcji, a tą najbardziej oczywistą jest utrzymanie stałej ciepłoty ciała. Ptaki tak jak ssaki są bowiem zwierzętami stałocieplnymi. Na utrzymanie stałej temperatury pozwala między innymi gromadzenie niewielkiej ilości powietrza pod piórami. Warstwa powietrze stanowi swoistą warstwę izolacyjną, zapobiegającą nadmiernej utracie ciepła. Wyróżniamy kilka rodzajów piór. Te, niezbędne do lotu to pióra konturowe. Wśród nich możemy wyróżnić między innymi lotki i sterówki. Barwne pióra są także nieodzownych elementem godów wielu gatunków ptaków. Najbardziej znane ludziom pawie pióra stanowią zachętę dla samic, które wybierają samca z najbardziej okazałym ogonem, a zatem i najlepszymi genami. Warto także zwrócić uwagę, iż ptaki o barwnym upierzeniu to głównie samotniki, nie opiekujące się potomstwem. Jaskrawe pióra są bowiem wabikiem dla drapieżników, co doprowadziłoby do zmniejszenia przeżywalności piskląt. Ptasie pióra od wieków służą również człowiekowi. Kacze pierze wykorzystywane jest do wypychania poduszek, pawie pióra służyły niegdyś do ozdoby kapeluszy, a szale boa, wykonane z piór, wciąż stanowią karnawałowe akcesoria. Skąd pochodzą ptaki? Otóż, tak jak wszystkie organizmy, powstały w wyniku ewolucji, a o ich bezpośrednim pokrewieństwie z gadami świadczy forma przejściowa pomiędzy gadami, a ptakami, którą reprezentuje praptak. Praptak posiada bowiem cechy charakterystyczne zarówno dla gadów, jak i dla ptaków. Jeśli chodzi o cechy gadzie, to najbardziej zauważalny jest długi ogon oraz uzębione szczęki. Rozpatrując cechy anatomiczne zauważyć można nie zrośnięte kości piszczelową i strzałkową czy żebra pozbawione wyrostków haczykowatych. Ogólny pokrój ciała przypomina jednak morfologię ptaków. Dziób, skrzydła czy pokrycie ciała piórami to cechy charakterystyczne dla tej grupy zwierząt. Warto także wiedzieć, że o pokrewieństwie ptaków z gadami świadczy fakt, iż w warunkach laboratoryjnych zarówno u zarodków gadów jak i ptaków można doświadczalnie prowokować powstawanie łusek bądź piór jako wytworów naskórka. Praptak stał się niezwykle ważnym ogniwem ewolucji, ponieważ jego szczątki odnaleziono krótko po tym, jak świat obiegła rewolucyjna teoria Darwina. Sowa od wieków kojarzy nam się z mądrością, ptak w klatce to symbol zniewolenia, a kruk to metafora zdrajcy. Czy jednak rzeczywiście znamy wszystkie ukryte znaczenia, jakie przypisywane są ptakom? Paw to oczywiście symbol pewności siebie, przesadnej dumy i buty. Bociana od lat obwinia się za powiększanie rodzin. Warto także wiedzieć, iż w dobie romantyzmu, bocian był symbolem tęsknoty za ojczyzną, swojskich krajobrazów, utraconego kraju. Gołębie to dla jednych posłannicy, roznoszący listy, dla innych symbole pokoju czy wysłannicy nadziei. Zgodnie z Nowym Testamentem gołąb to uosobienie Duch Świętego. Sokół znany jest ze swojego doskonałego wzroku. Bardzo popularny w mowie potocznej jest również ptasi móżdżek. Choć uchodzi on za synonim głupoty i kojarzy nam się pejoratywnie, naukowcy udowodnili, że ptaki mają relatywnie największy móżdżek spośród wszystkich kręgowców. Wiąże się to z ich rozwiniętą lokomocją. Móżdżek jest bowiem odpowiedzialny za zdolność poruszania się, równowagę ciała, właściwe napięcie mięśni.
Kategoria Las, Zwierzęta | Tagi: atrybut, barwa, faktura, naskórek, ptak
Pawian masajski jest obecnie najliczniej spotykaną dużą małpą afrykańską. Wyróżnia się długimi kończynami, smukłą sylwetką i sporymi rozmiarami ciała. Samce są znacznie większe od samic. Gęsta sierść pawiana ma zabarwienie brązowozielone. Ciemno ubarwiona jest tylko naga twarz i końce nóg. Występuje na rozległych obszarach środkowej i południowej Afryki. Żyje w dużych stadach, składających się nawet z kilkudziesięciu osobników. Zajmowanego terytorium broni przed innymi pawianami, ale nie zwraca uwagi na przedstawicieli innych gatunków zwierząt. W czasie zagrożenia stado przyjmuje charakterystyczny układ: na czołowej linii przebywają młode samce, za nimi samice, a na końcu samce dorosłe, których pozycja w grupie jest najwyższa. Pokarmem pawiana są owoce, orzechy, cebula, łodygi i kora, oraz ptaki, gady i małe ssaki. Samica po 24 tygodniach ciąży rodzi jedno młode, które przez kilka tygodni nosi pod brzuchem. Młode osobniki dojrzewają w wieku około 4 lat. W lasach wschodniej części Ameryki Południowej żyje ciekawa małpa szerokonosa – saki białolica. Zwierzę to często oswajane jest i trzymane przez tubylców.. Jest również od dawna pierwowzorem rytuałów masek ludowych. Gatunek ten cechuje wyraźny dymorfizm płciowy – samica bardzo różni się wyglądem od samca. Samiec ma prawie płaską przednią część głowy, zupełnie białą, otoczoną ciemnymi, długimi włosami. Samica zaś jest ubarwiona jednolicie, zwykle nieco jaśniej niż samiec. Pozbawiona mimiki twarz, sprawia wrażenie głębokiego smutku, nawet podczas zabawy. Saki żyją w grupach składających się z kilkunastu osobników. Pożywieniem ich są owoce, gady, ptaki, i małe ssaki. Aktywne są w ciągu dnia, zaś noc spędzają w ukryciu. Słabo poznano biologię rozrodu tego gatunku. Wiosną samica rodzi tylko jedno młode, którym opiekuje się około pół roku. Po tym okresie potomstwo jest już zupełnie samodzielne. Samice zwykle pozostają w starej grupie rodzinnej, samce poszukują nowego terytorium. Szympans jest dużą małpą, o krępej budowie ciała, które pokryte jest długimi, lecz rzadkimi włosami o czarnej barwie. Silne ręce, dłuższe od nóg, mają pięć nagich palców, z których kciuk jest wyraźnie zredukowany. Twarz osobników młodych jest jasna, u starszych ciemna i pokryta plamami i przebarwieniami. Szympans występuje w Afryce i jest najliczniejszym gatunkiem małp człekokształtnych. Zamieszkuje różnorodne środowiska: tropikalne dżungle, lasy i tereny górzyste. Żyje w grupach składających się z pięciu do trzydziestu osobników. Przewodzi najsilniejszy, dorosły samiec. Większość dnia szympansy spędzają na wzajemnej pielęgnacji futra i wyszukiwaniu pożywienia. Ich podstawowym pokarmem są owoce. Samica dojrzewa w wieku 7 – 9 lat, samiec około roku później. Samica po 32 tygodniowej ciąży rodzi jedno młode, które w wieku trzech lat przechodzi do grupy rówieśników. Jednakże cechuje je nadal bardzo silny instynkt. Gdy tylko zauważy zbliżające się niebezpieczeństwo natychmiast wraca do matki.
Chociaż chomiki uchodzą za dość samolubne stworzenia, są ulubieńcami wielu ludzi. Być może dlatego, że opieka nad nimi nie wymaga zbyt wielkiego wysiłku. Do hodowli chomika wystarczy niewielka klatka, wysłana trocinami. Bez względu na to jak pięknie wygląda ona na sklepowej półce, musimy liczyć się z tym, że nasz chomik prędzej czy później zedrze farbę z prętów. Wiążę się to z jego potrzebował ścieranie ciągle rosnących siekaczy. Niestety, nawet zakup specjalnego kamienia zazwyczaj nie uchroni naszej klatki przed zniszczeniem. Jeśli zdecydujemy się na zamontowanie specjalnej karuzeli dla chomika, należy pamiętać, że zwierzęta te aktywne są głównie nocą, a co się z tym wiąże właśnie wtedy robią najwięcej hałasu. Zatem, zanim kupimy chomika, zastanówmy się, czy będziemy mieli wystarczająco dużo cierpliwości, by przyzwyczaić się do nocnych harców, bądź wystarczająco dużo pokoi, by wynieść chomika w miejsce, w którym nikomu nie będzie przeszkadzał. Należy przy tym pamiętać, że umieszczenie klatki pod wieszakiem z ubraniami czy ręcznikami może skończyć się wygryzieniem wielkiej dziury w tkaninie. Chomiki słyną z gromadzenia w workach policzkowych pokarmu. Pamiętajmy zatem, że ciągłe uzupełnianie miseczki z ziarnem na nic się nie zda, gdyż większość pokarmu i tak zostanie zakopana w trocinach i wyrzucona w trakcie przeprowadzanego przez nas sprzątania klatki. Prędzej czy później każdy rodzic staje przed tym samym dylematem- czy ulec namowom swojej pociechy i przyjąć do rodziny jakieś zwierzątko. Maluchy zazwyczaj błagają rodziców o psa lub kota. Przysięgają, iż będą je wyprowadzały na spacer, kąpały, karmiły. Zarzekają się, iż zajmą się zwierzątkiem w każdej sytuacji i zapewnią mu najlepszą opiekę pod słońcem. Nie da się jednak ukryć, że zwierzę to przede wszystkim obowiązek dla rodziców, którzy nie tylko będą musieli łożyć na jego utrzymanie, a szczepienia, karma i akcesoria z pewnością nieco nadszarpną ich budżet, ale także wygospodarować trochę czasu na przeszkolenie psa, spacery i wspólną zabawę. Pies czy kot w domu to także sierść na dywanie i kanapach, warto zatem dwa razy zastanowić się zanim przygarniemy do domu zwierzaka. Należy także pamiętać, że w czasie wakacji czy weekendowych wyjazdów musimy zapewnić pupilowi godziwą opiekę. Zatem rodzice, którzy nie przepadają za czworonogami, powinni mieć świadomość tego, że dziecko samo nie poradzi sobie z opieką nad zwierzęciem i może warto przekonać je do mniej absorbujących zwierząt takich jak chociażby rybki czy chomik.
Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że jednym z czynników umożliwiających ptakom lot jest ich dość niezwykła zdolność do podwójnego oddychania. I bynajmniej nie chodzi tu o oddychanie przez skórę, jak w przypadku chociażby płazów. Cały proces zachodzi bowiem w workowatych płucach. Kluczowe jest tu słowo workowate. To właśnie worki powietrzne, które wypełniają przestrzenie między pneumatycznymi kościami i narządami wewnętrznymi, umożliwiają ptakom przeprowadzanie tego procesu. Na czym on polega? Otóż dostające się przez tchawicę i oskrzela pod wpływem uniesienia skrzydeł powietrze dzieli się na dwa strumienie. Pierwszy przepływa przez płuca, gdzie powietrze zostaje wykorzystane i wydalone do worków przednich. Drugi wchodzi do worków tylnych, skąd podczas wydechu wywołanego opadnięciem skrzydeł i zgnieceniem worków przesuwa się do płuc. Po wymianie gazowej wraz z powietrzem worków przednich wydostaje się na zewnątrz. W skrócie można by, więc rzecz, że ptaki przeprowadzają wymianę gazową podczas wdechu i wydechu, stąd też pochodzi nazwa podwójne oddychanie. Ptasie jaja są nieodzownym elementem naszego życia, choć często nie zdajemy sobie z tego sprawy. Służą nam jako pożywienie, możemy znaleźć je niemal w każdym przepisie na ciasto czy naleśniki. Wielu z nas lubi zjeść na śniadanie jajecznicę, jajka w koszulkach czy jajka na miękko. Większość z nich to jajka kurze, jednak coraz większą popularność zyskują również jaja strusie czy przepiórcze. Jajka są również nieodłącznym elementem Wielkanocy. To święta, których Katolicy nie są w stanie wyobrazić sobie bez malowania jajek, stanowiących podstawowy element świątecznego śniadania. Nie wszystkie jajka trafiają jednak na nasze stoły. Wbrew pozorom, z większości z nich wykluwają się jednak pisklęta. Bardzo ciekawym przypadkiem jest pasożytnictwo lęgowe, które możemy obserwować na przykładzie znanych wszystkim kukułek. Samiec kukułki robi wszystko, by wybawić rodziców z gniazda, a w tym czasie samica składa w ich gnieździe jajo, łudząco podobne do jaj, które wcześniej znajdowały się w gnieździe. Niczego nieświadomi rodzice, wychowują kukułcze pisklę.