Najważniejsza małpa świata żyje w Ameryce Południowej, głównie w dorzeczu Amazonki. Trudniej ją zauważyć, gdyż żyje głównie w koronach drzew. Jej okrywa włosowa upodabnia ją do otoczenia, w takim stopniu, że kiedy jest nieruchoma, to zupełnie jej nie widać. Pigmejka posiada też długi ogon, pokryty pierścieniami. Mimo, ze jest nieuchwytny pomaga jej w utrzymaniu, równowagi podczas skoków. Palce rąk i nóg zakończone SA ostrymi pazurami, dzięki czemu może się ona poruszać po koronach drzew. Nagą twarz pigmejski otacza grzywa, która występuje zarówno i samca jak i samicy. Małpki te wydają głoś podobny do świergotu czy szczebiotu. Pigmejski aktywne SA podczas dnia, noc zaś spędzają ukryte w dziuplach drzew. Żywią się głównie owadami, ale zjadają też drobne kręgowce. Wytrwale wyszukują owady wśród liści drzew. Dzieci pigmejski mierzą po urodzeniu półtora centymetra. Po około 8-tygodniowej ciąży samica rodzi do 3 młodych, które nosi wszczepione we własne futro. Szybko przyjmują stały pokarm i już pod koniec drugiego miesiąca same zdobywają dla siebie pożywienie. W wieku sześciu miesięcy osiągają wzrost rodziców oraz dojrzałość płciową. Pigmejka stanowi gatunek zagrożony wymarciem, dlatego laboratoria i ogrody zoologiczne prowadzą jej księgę rodowodową. Mandryl jest najczęściej fotografowaną małpą. Swoje powodzenie zawdzięcza niezwykłemu ubarwieniu ciała. Jest określany jako najjaskrawszy i najbogatszy osobnik w całym świecie. Skórę pokrywa długa zielonkawobrunatna sierść. Głowę okala bogata grzywa i broda. Pysk jest wydłużony, szczęki mocne i silne. Po obu stronach pyska znajduje się 6 zgrubień skóry koloru niebieskiego. Rowki między nimi mają zaś barwę purpury. Podobnie ubarwione są jego narządy płciowe i okolice odbytu. Kończyny Mandryl, ma grube i proste, a ogon krótki. Jest mieszkańcem tropikalnych lasów w Afryce, głównie w Kamerunie. Prowadzi stadny naziemny tryb życia. Jest małpą wszystkożerną, ale najchętniej zjada słodkie owoce, orzechy i pędy roślin. Nie gardzi też małymi zwierzętami. Ciąża trwa do 38 tygodni. Rodzi się tylko jedno małe, które po roku jest samodzielne. Mandryl stopniowo nabiera kolorów osobnika dorosłego. Dojrzewają wieku 4-6 lat. Obecnie nie spotyka się go w dużych stadach, unika człowieka i żyje w rozproszeniu.

Pawian masajski jest obecnie najliczniej spotykaną dużą małpą afrykańską. Wyróżnia się długimi kończynami, smukłą sylwetką i sporymi rozmiarami ciała. Samce są znacznie większe od samic. Gęsta sierść pawiana ma zabarwienie brązowozielone. Ciemno ubarwiona jest tylko naga twarz i końce nóg. Występuje na rozległych obszarach środkowej i południowej Afryki. Żyje w dużych stadach, składających się nawet z kilkudziesięciu osobników. Zajmowanego terytorium broni przed innymi pawianami, ale nie zwraca uwagi na przedstawicieli innych gatunków zwierząt. W czasie zagrożenia stado przyjmuje charakterystyczny układ: na czołowej linii przebywają młode samce, za nimi samice, a na końcu samce dorosłe, których pozycja w grupie jest najwyższa. Pokarmem pawiana są owoce, orzechy, cebula, łodygi i kora, oraz ptaki, gady i małe ssaki. Samica po 24 tygodniach ciąży rodzi jedno młode, które przez kilka tygodni nosi pod brzuchem. Młode osobniki dojrzewają w wieku około 4 lat. W lasach wschodniej części Ameryki Południowej żyje ciekawa małpa szerokonosa – saki białolica. Zwierzę to często oswajane jest i trzymane przez tubylców.. Jest również od dawna pierwowzorem rytuałów masek ludowych. Gatunek ten cechuje wyraźny dymorfizm płciowy – samica bardzo różni się wyglądem od samca. Samiec ma prawie płaską przednią część głowy, zupełnie białą, otoczoną ciemnymi, długimi włosami. Samica zaś jest ubarwiona jednolicie, zwykle nieco jaśniej niż samiec. Pozbawiona mimiki twarz, sprawia wrażenie głębokiego smutku, nawet podczas zabawy. Saki żyją w grupach składających się z kilkunastu osobników. Pożywieniem ich są owoce, gady, ptaki, i małe ssaki. Aktywne są w ciągu dnia, zaś noc spędzają w ukryciu. Słabo poznano biologię rozrodu tego gatunku. Wiosną samica rodzi tylko jedno młode, którym opiekuje się około pół roku. Po tym okresie potomstwo jest już zupełnie samodzielne. Samice zwykle pozostają w starej grupie rodzinnej, samce poszukują nowego terytorium. Szympans jest dużą małpą, o krępej budowie ciała, które pokryte jest długimi, lecz rzadkimi włosami o czarnej barwie. Silne ręce, dłuższe od nóg, mają pięć nagich palców, z których kciuk jest wyraźnie zredukowany. Twarz osobników młodych jest jasna, u starszych ciemna i pokryta plamami i przebarwieniami. Szympans występuje w Afryce i jest najliczniejszym gatunkiem małp człekokształtnych. Zamieszkuje różnorodne środowiska: tropikalne dżungle, lasy i tereny górzyste. Żyje w grupach składających się z pięciu do trzydziestu osobników. Przewodzi najsilniejszy, dorosły samiec. Większość dnia szympansy spędzają na wzajemnej pielęgnacji futra i wyszukiwaniu pożywienia. Ich podstawowym pokarmem są owoce. Samica dojrzewa w wieku 7 – 9 lat, samiec około roku później. Samica po 32 tygodniowej ciąży rodzi jedno młode, które w wieku trzech lat przechodzi do grupy rówieśników. Jednakże cechuje je nadal bardzo silny instynkt. Gdy tylko zauważy zbliżające się niebezpieczeństwo natychmiast wraca do matki.